Seddülbahir Köyü |
![]() |
Seddülbahir Köyü, Yarımada’nın güneybatı ucundadır. Kelime anlamı “Denizin Seddi” demektir. Savaş sırasında neredeyse tamamen tahrip olmuştur. Köyde Seddülbahir Kalesi, hamam ve cami gibi Osmanlı Dönemi yapılar bulunmaktadır. Bu yapılardan hamam 18.yy.’da yapılmış bir yapıdır. Günümüzde bir bölümü hala sağlam görülebilmektedir. Köyde bulunan evlerin yarısı yazlık olarak inşa edilmiştir. Bu köy de bölgeye gelen ziyaretçilerin uğrak noktalarından birisi haline gelmiştir. 3 Kasım 1914 tarihinde Seddülbahir Kalesi’nin bombalanması sonucu şehit olan 5 subay 81 erin anısına inşa edilmiştir. İlk anıt bombalamanın arkasından yapılmış fakat 1915 yılındaki savaşlarda tamamen yok olmuştur. Bu bombardımanda şehit olanların parçalanmış cesetleri kalenin giriş kapısının önünde bulunan, beyaz duvarla çevrili bir havuzda gömülmüştür. Bu havuz, 1939 yılında yeniden düzenlenmiştir. Bu şehitliğin üst kısmında 1986 yılında, Çanakkale Savaşları’nda verdiğimiz ilk şehitler anısına “İlk Şehitler Anıtı” olarak adlandırılmış anıt inşa edilmiştir. Kale, Venedikliler’in 1656 yılında Limni ve Bozcaada’yı işgal etmelerinden sonra savunma amacıyla 1659 yılında mimar Mustafa Ağa tarafından inşa edilmiştir. Kalenin kurulumu Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa tarafından yapılmış, parasal destek ise IV. Murat’ın annesi Valide Hatice Tarhan Sultan tarafından sağlanmıştır. Dikdörtgen biçimindeki kale iki seviyelidir. Boğaza hakim olmasından dolayı (denizden 30m. yükseklikte) üst kısma ağır toplar yerleştirilmiştir. 1827’de bir İngiliz subay, duvarlarında 70 top, 4 havan (bonet) olduğunu belirlemiştir (II. Abdülhamit zamanında 6 top daha yerleştirilmiştir). Kale, ilk kez 3 Kasım 1914 tarihinde bombalanmış, bu bombardıman sonucu 5 subay, 81 er şehit olmuştur. Kale, Çanakkale kara çıkarmasında da önemli bir rol üstlenmiştir. Ertuğrul Koyu’na çıkarma yapan İngilizler’e molozlar arasında gizlenen makineli tüfek ve keskin nişancılar oldukça fazla zayiatlar verdirmiştir. İşgal edildikten sonra Fransızlar tarafından hastane olarak kullanılmıştır. Günümüzde kale, oldukça tahrip olmuş bir görünümdedir. Fakat hazırlanan proje neticesinde kale Koç Vakfı tarafından restore edilecektir. Deniz tarafında dört silindirik köşe burcundan ikisi hala durmaktadır. Seddülbahir Kalesi, 14 Kasım 1980 tarihinde Kültür Bakanlığı tarafından “Korunması Gereken Kültürel Varlık” olarak tescil edilmiştir.
|